Evlilik Türleri Nelerdir?

9

 


Evlilik türü denildiğinde aklımıza iki ya da üç çeşit evlilik türü gelse de dünyada 11 evlilik çeşidinden bahsedilmektedir. Evlilik aynı ya da farklı cinsiyetlerdeki yetişkin bireylerin toplumun normları çerçevesinde ilişkilerini resmileştirmesi olarak tanımlanabilir. Evlilik çevre, eş sayısı, tercih kıstasına göre 3 ana başlık altında incelenebilir. Çevre kıstasına göre; endogami, homogami, egzogami. Eş sayısı kıstasına göre; monogami, poligami. Tercih ölçütüne göre ise, levirat, sorarat, berdel ve taygeldi olarak ayrılabilir.

Endogami

Endogami türü evlilikler grup içi yani aile içindeki bireylerin birbirleriyle evlenmesidir. Endogami türü evlilikte amaç; grup içi birliğin bozulmaması, aile mirasının parçalanmamasıdır. Ekonomik ve sosyal ilişkileri ortadan kaldırıp, sosyal yapıyı bozma potansiyelinde olmasından dolayı tabu olarak görülür.

Homogami

Homogami, aynı inanış, aynı kültür, aynı sosyal sınıf, aynı meslek..vb. içerisinde yapılan evliliklere denir. Modernleşmeyle birlikte yaygınlık gösteren bu evlilik türü günümüzde oldukça fazla görülür.

Egzogami

Egzogami türü evlilikte birey kendi çevresinin, grubunun dışarısında biriyle evlenir. Egzogami evlilik türünde amaç; gruplar arası bağın sağlamlaşması, çatışmaların önlenmesi, iş birliğinin güçlenmesidir.

Monogami

Monogami, tek eşli evlilik türüne verilen addır. Toplum tarafından uygun görülen ve günümüzde yaygın olarak tercih edilen evlilik türüdür. Monogaminin alt türü olan seri monogami ise, bireyin birden çok monogami evlilik yapmış olma durumudur.

Poligami

Poligami çok eşli evlilik çeşididir. Çoğu toplumda kabul görmese de bazı toplumlarda bu evlilik türü de görülebilmektedir. Poligami türü evliliğin ortaya çıkışı genellikle nüfustaki kadın erkek dengesinin bozulmasıyla bağlantılandırılır. Poligami evlilik türü, poliandri ve polijini olarak ikiye ayrılır.

Poliandri

Poliandri, çok kocalı yani bir kadının birden çok erkekle evlendiği evlilik türüdür. Bu evlilik türünün altında yatan sebep ise; kıtlık, yoksulluktur.  Bu evlilik türüne Hindistan, Nepal, Tibet gibi ülkelerde karşılaşılmaktadır.

Polijini

Polijini çok karılı evliliktir. Polijini, poliandriye göre daha yaygın olarak görülür. Bu tür evlilik çeşidine genellikle, savaşçı yapıda olan toplumlarda, kadın nüfusunun erkek nüfusuna oranla sayıca fazla olduğu durumlarda başvurulur. Avustralya Aborjinleri, Turkana, Samburu ve Tswana gibi ülkelerde çok eşliliğe rastlanmaktadır.

Levirat

Levirat, eşi vefat etmiş kadının, eşinin erkek kardeşlerinden birisiyle evlenmesidir. Bu evlilik türü, törelerle belirlenmiştir, kişinin isteği önemli görülmez. Amaç ise, çocukların bakımının aile içinde karşılanması, mirasın bölünmemesidir. Levirat türü evliliklere Ortodoks Yahudileri ve Türkiye’de Doğu Anadolu’da nadiren karşılaşılabilir.

Sorarat

Sorarat, eşi vefat etmiş erkeğin karısının kız kardeşlerinden birisi ile evlenmesidir. Sorarat tipi evlilik, annesini kaybetmiş çocuğa en iyi anneliği yapabilecek kişinin teyzesi olduğu düşüncesiyle yapılır.

Berdel

Berdel, birbirine yakın yaşlarda en az iki çocukları olan iki ailenin çocuklarını birbirleriyle evlendirmesidir. Berdelde amaç, başlık parası vermemek, diğer aile ile olan bağları kuvvetlendirmektir. Berdelin alt türü olan kan berdeli ise, iki aile arasındaki kan davasını sonlandırmak için yapılan evliliklerdir.

Taygeldi Evlilik

Taygeldi evlilik ise, eşleri vefat etmiş ve farklı cinsiyetlerden çocukları olan iki bireyin ve çocuklarının birbirleriyle evlenmesidir. Bu evlilik türünde ise amaç; kendi üzerlerindeki toplum baskısını azaltmaktır.

Etiketler

Yorum Gönder

9 Yorumlar
  1. Hiç duymadığım evlilik türlerini öğrenmiş oldum teşekkürler ellerine sağlık

    YanıtlaSil
  2. Çesit çesit olduklarıni bilmiyorfum, uzak durduğum bi kavram 😄

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Tek bir müessese gibi görünse de kendi içerisinde çok çeşitlilik gösteriyor. Evlilik kurumundan uzak durmak bizim toplumumuzda pek mümkün görünmüyor gibi.

      Sil
  3. Böyle sını9flandırmalar olduğunu bilmiyordum:) Tanımlara bakınca tanıdık gelse de daha önce duymadığım için poliandriye şaşırdım..

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. İncelemeleri kolaylaştırdığı için bu tarz sınıflandırılmalara başvurulsa da gündelik hayatta pek karşılaştığımız için bana da oldukça şaşırtıcı geliyor.

      Sil
  4. Sınıflandırmalar arasında bir tek hepimizin bildiği üzere Berdel tanıdık geldi. Diğerlerini hiç duymadım. Taygeldi ismi komikmiş :),
    Farklı bir paylaşım olmuş, elinize sağlık.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Berdel filmlere de konu olan bir evlilik türü olduğu için aşinayız. Teşekkür ederim:)

      Sil
  5. ilginç bilgi, saol yaaa :)

    YanıtlaSil
Yorum Gönder
Our website uses cookies to enhance your experience. Learn More
Accept !